Boşanma Davaları

Eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesi yetkilidir (TMK m.168).

Zorunlu değildir. Ancak nafaka, velayet, tazminat ve mal rejimi talepleri usul kurallarına bağlı olduğundan, talebin süresinde ve doğru biçimde ileri sürülmesi önem taşır.

Hâkim dava süresince tedbir nafakasına hükmedebilir. Bu talebin dilekçede açıkça yer alması gerekir.

Ücret, Avukatlık Kanunu m.164 uyarınca yazılı avukatlık sözleşmesiyle kararlaştırılır ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin altında olamaz. Tutar dosyanın kapsamına göre değişir ve ilk görüşmede yazılı olarak paylaşılır.

Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması, eşlerin birlikte başvurması veya birinin diğerinin davasını kabul etmesi, hâkimin tarafları bizzat dinlemesi ve boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu hakkında hazırlanan protokolü uygun bulması gerekir (TMK m.166/3).

Protokolde anlaşma tam ise ve her iki taraf duruşmaya katılıyorsa dava çoğunlukla tek duruşmada karara bağlanır. Toplam süre, mahkemenin duruşma günü verme yoğunluğuna ve kararın yazılıp kesinleşmesine göre değişir.

Boşanma sebebi ve tarafların kusur durumu ispatlanır. Tanık beyanı, mesaj ve yazışma kayıtları, kamera görüntüleri, sosyal medya paylaşımları ve resmi kayıtlar delil olarak kullanılabilir. Hukuka aykırı yolla elde edilen deliller değerlendirmeye alınmaz.

Aile Mahkemesi görevlidir. Yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir (TMK m.168). Ataşehir’de oturanlar bakımından bu yer genellikle İstanbul Anadolu Adliyesi’dir.

Hâkim, davanın devamı süresince eşlerden birinin geçimi ve çocukların bakımı için tedbir nafakasına hükmedebilir (TMK m.169). Bu talebin dava dilekçesinde açıkça yer alması gerekir; aksi halde kendiliğinden hükmedilmesi beklenmemelidir.

Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru diğer taraftan daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için süresiz nafaka isteyebilir (TMK m.175). Nafaka yükümlüsünün kusurunun bulunması şart değildir; mali güç dikkate alınır.

Çocuğun yaşı, eğitim durumu, sağlık giderleri ve tarafların ekonomik güçleri birlikte değerlendirilerek hâkim tarafından takdir edilir. Sabit bir oran veya formül yoktur; velayet kendisine verilmeyen ebeveyn bakım giderine gücü oranında katılır.

Şartların değişmesi halinde nafaka artırım davası açılabilir. Sözleşmede veya kararda yıllık artış oranı belirlenmişse ayrıca dava gerekmeyebilir. Belirlenmemişse mahkeme, tarafların durumu ve ekonomik göstergeleri dikkate alarak yeni tutarı belirler.

Mahkeme çocuğun üstün yararını esas alır. Çocuğun yaşı, alışık olduğu yaşam düzeni, ebeveynlerin bakım imkânı ve ilgisi, kardeşlerin birlikte kalması ve idrak çağındaysa çocuğun kendi görüşü birlikte değerlendirilir. Cinsiyete dayalı otomatik bir kural yoktur.

Evet. Velayet kararı kesin hüküm oluşturmaz. Çocuğun yararını etkileyen koşullar değişmişse velayetin değiştirilmesi davası açılabilir; mahkeme gerektiğinde pedagog, psikolog ve sosyal çalışmacıdan rapor alır.

Hayır. Mal rejiminin tasfiyesi ayrı bir davadır ve kural olarak boşanma kararının kesinleşmesi beklenir. Boşanma davasıyla birlikte açılsa dahi mahkeme bu dosyayı bekletici mesele yapar.

1 Ocak 2002 sonrası evliliklerde yasal rejim edinilmiş mallara katılmadır. Evlilik içinde emekle elde edilen kazançlar ve bunların yerine geçen değerler paylaşıma girer; miras, bağış ve evlilik öncesi edinilen mallar kişisel mal sayılır.

Düğünde takılan ziynet eşyası kural olarak kadına ait kabul edilir; damada takılanlar bakımından yerel örf ve adet de dikkate alınır. İade talebinde eşyanın varlığı ve miktarı fotoğraf, video ve tanık beyanı ile ispatlanır.

6284 sayılı Kanun kapsamında kolluğa, savcılığa, Aile Mahkemesi’ne veya ŞÖNİM’e başvurularak koruyucu ve önleyici tedbir kararı talep edilir. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde kolluk amiri tarafından da tedbir uygulanabilir; karar için delil ispatı aranmaz, beyan esas alınır.